Wlyjź staroszkowi na pukel! Praděd – na W. Ślōnsku i Morawach.
12 października 2017
0

Piekarske koło RAŚ ruszyło na trzecio rajza po ślōnskich gōrach. Wybralimy sie na Praděd (pol. Pradziad, niem. Altvater).

Praděd je nojwyższōm gorōm Moraw i Wiyrchnigo Ślōnska 1491(1492) m npm. Poznocie jōm ze daleka po srogij na 162m wieży. I trza tukej pedzieć, co niy je to bele jako gōrka, ale richtich krōl cołkich Jesenikōw. Pradziad społu ze inkszymi wiyrchami: Vysoká Hole, Kamzik, Červená hora, Keprnik, Šerák, Smrk, leży na nojwyższym puklu Jesenikōw, ftory je granicōm ślōnsko-morawskōm.

Wysztartuwalimy ze Karlova Studánka (Karlikowo Studzionka), a tak richtich, to ze piyrszego, leśnego parkplacu przi ceście na Vidly (fōrt na końcu miejscowości, skryncocie pod gōra we prawo – parplac gratis). Tam sztartuje żōłto a modro sztreka na wiyrch naszego Pra-staroszka. Żōłto bydzie wos kludzić dolinōm Biołyj Opawy, bes mostki, a drabki. Małe a trocha wiynksze wodopady, skały. Wszyjsko przikryte lasym. Dejcie pozōr na wiosna, śniyg trzimie sie hań fōrt do moja. Modro sztreka kludzi wos gynau nad dolinōm, bes to je dobro, jak pudziecie ze wiyrchu nazod. Kej ȏbie sztreki sie zaś trefiōm do kupy, mogecie iś dalij modrōm i przidziecie do chaty Barborka, kaj sie idzie dychnōńć a co zmaszkycić. Żōłto sztreka ciśnie na Ovčárna, kaj sōm hotele/schroniska a restauracje. Hań je tys parkplac kaj mogecie z dołu – sedlo Hvězda –wjechać busym i dalij iś jus piechty na sōm wiyrch asfaltym. Jak pudziecie asfaltym na wiyrch, uwidzicie supek ze kamynia po prawyj, ze wykutōm mitrōm biskupa. To supek downyj granice. Wy sōmzeście we tym mōmyncie na chwila na Morawie.

Fōrt na wiyrchu stoji srogo wieża, 162 m. Idzie wjechać na taras windōm, kole 80m na wiyrch. Mocie hań panorama 360 stopni.
Foto: Jacek Kupka

Fōrt na wiyrchu stoji srogo wieża, 162 m. Idzie wjechać na taras windōm, kole 80m na wiyrch. Mocie hań panorama 360 stopni. Uwidzicie cołke Jeseniki, a jak niebo wybrane, to reszta Sudetōw (Śnieżnik, Śnieżka), Karpaty (Beskidy ze naszōm Gigulōm, Mało Fatra, Tatry), a i Dolne Alpy we Austrii. Na połedniu widzicie woda na wiyrchu gōry, to jus morawske Dlouhé Stráně – elektrownia, tako jak wele małopolskigo Żywca. Na wschōd, połednie-wschōd uwidzicie Bruntal (zomek, rynek a inksze miejsca do podziwanio sie we tym mieście) a blisko  niego jezioro Slezska (Ślōnsko) Harta. Gōrki we tym rejonie, to downij wulkany. We Bruntalu urzynduje tys Zakon Krziżacki (ftory dycki ze Ślōnzokami zōł we zgodzie). Możecie kukać na pōłnoc, pōłnocny-zachōd uwidzicie Jesenik ze sanatoriami (pocytejcie ȏ chopie co sie mianuwoł Vincenz Priessnitz – ȏd jego nazwiska je polski „prysznic”). Uwidzicie jeziora wele Nyse a Otmuchowa a i dalij Ślynża. Na pōłnocny-wschōd szukejcie Anabergu.

Pradziad, jak Gigula, skuli asfaltu, je kolarskōm gorōm, tōs fto rod jeździ na kole, bydzie mioł raj. Niy nerwujcie sie tys, jak przecytocie, że to nojwyższo gōra Morawy, jak pise na tabuli wele wieże. Ja, to prowda, ale musicie pedzieć inkszym, że tys nojwiynkszo na Wiyrchniym Ślōnsku. Na Pradziadzie stoła kejs muruwano wieża, rocznik 1912, ale skuli klimatu, niy remontuwano po II wojnie, ȏbalyła sie we 1959r. Miała 32,5 m. Dzisiejszo wieża, to rocznik 1983. Średnio tymperatura bez rok, to ino 1 stopiyń.

Przidziecie nazod do auta, to niy jeździe jesce do dōm. We cyntrōm Karlikowyj Studzionki (Karlova Studánka) – bez weekend parkuwanie przi drodze gratis – mogecie sie napić mineralnyj wody, co leci ze kokotka we fajnyj laubie, pokukać na stare sanatoria a wille ze końca XIX storocza, pocōntku XX.

Cołko trasa, kajś wele 18 km. Wszyjscy zajś dali elegancko rada.

Wszyjske fotki ze naszyj rajze sōm jus na naszym piekarskym funpage „Ruch Autonomii Śląska koło Piekary Śląskie”.

Jacek Kupka

Comments

comments